Þótt fyrsta stjórnmálafélagið væri ekki stofnað í Garðahreppi fyrr en árið 1959 fór það fjarri að Garðhreppingar hefðu ekki í áraraðir haft miklar skoðanir á stjórnmálum. En allt fram yfir miðja tuttugustu öld var allt félagslíf í hreppnum fremur fátæklegt eins og gerðist í fámennum og dreifbyggðum sveitahreppum. Vafalaust hefur þó stofnun Kvenfélags Garðahrepps og framtakssemi þess á ýmsum sviðum fært Garðhreppingum heim sannindi þess að félagsstarf gat þrifist þar og raunar áorkað miklu.
Í forystu í 50 ár
Helstu afskipti Garðhreppinga af stjórnmálum á fyrri hluta aldarinnar tengdust alþingiskosningum en fyrir þær voru haldnir framboðsfundir í hreppnum sem voru jafnan ágætlega sóttir og skýrslur sýna að þátttaka í slíkum kosningum var jafnan betri í Garðahreppi en víðast hvar á landinu. Í sveitarstjórnarmálum kom pólitíkin hins vegar lítið við sögu. Hreppsbúar áttu sína sveitarhöfðingja og kusu þá í hreppsnefndina ár eftir ár. Nægir þar að nefna Einar á Setbergi, Guðmann á Dysjum, Gísla í Hlíð, Björn á Vífilsstöðum og valdimar í Hraunsholti.
Pólitískar skoðanir þessara manna voru mismunandi og vafalaust hafa þeir einhvern tímann tekið snerru fyrir og eftir hreppsnefndarfundi eða við önnur tækifæri. Og eflaust hafa Garðhreppingar fylgst með pólitískum átökum í nágrannasveitarfélagi sínu, Hafnarfirði, þar sem kratar og íhaldið tókust á með meiri tilþrifum en víðast hvar annars staðar á landinu.
Stofnun Sjálfstæðisfélagsins
Það var ekki fyrr en byggð tók að aukast og íbúum að fjölga í Garðahreppi sem stjórnmálaflokkunum fannst ástæða til þess að láta reyna á styrk sinn og fylgi. Árið 1959 voru stofnuð félög tveggja stjórnmálaflokka í hreppnum, fyrst Sjálfstæðisflokksins og síðan Alþýðuflokksins. Mun það hafa verið Gísli Guðjónsson í Hlíð sem átti frumkvæðið að stofnun Sjálfstæðisfélagsins en hann var einlægur stuðningsmaður flokksins og vinur Ólafs Thors alþingismanns. Um Gísla var á sínum tíma ort þessi vísa:
Órækt snýr í akurlönd, –
ötull bús í sýsli.
Ólafur Thors er hægri hönd,
Hlíðarbóndinn Gísli.
Vel má vera að Ólafur Thors hafi átt einhverja aðkomu að félagsstofnuninni. Garðahreppur var að verða einn fjölmennasti hreppurinn í kjördæminu og atkvæði í þaðan farin að vega þungt í alþingiskosningum. Tvennar kosningar voru á árinu 1959 vegna kjördæmabreytingar, þær fyrri 28. júní og hinar seinni 25. og 26. október. Ólafur boðaði að minnsta kosti komu sína á stofnfund Sjálfstæðisfélags Garðahrepps sem haldinn var í samkomuhúsinu að Garðaholti miðvikudagskvöldið 3. júní og í auglýsingu var boðað að flokksformaðurinn myndi ræða kjördæmamálið og stjórnmálaviðhorfið að lokinni félagsstofnuninni.
Hvort sem það var koma Ólafs Thors á fundinn eða mikill pólitískur áhugi þá komu miklu fleiri til fundarins en gert hafði verið ráð fyrir og var húsfyllir í Garðaholti. Stofnendur félagsins voru 124 talsins sem svöruðu til fjörðungs þeirra sem kosningarétt höfðu í hreppnum. Þórður Reykdal sem þá var sveitarstjóri í Garðahreppi setti fundinn og Einar Halldórsson kjörinn fundarstjóri. Lagt var fram frumvarp að lögum fyrir félagið og það samþykkt og jafnframt var kosin fyrsta stjórnin. Jóhann Eyjólfsson var kjörinn formaður, Jón M. Guðmundsson gjaldkeri, Óttar Proppé ritari, Hans Christiansen varaformaður og Jóhann G. Björnsson meðstjórnandi. Í varastjórn voru kjörnir þeir Magnús Guðmundsson og Sigurjón Einarsson og endurskoðendur Vagn Jóhannsson og Þórður Reykdal.
Einar Halldórsson á Setbergi, frumkvöðull í framkvæmda- og félagsmálum.
Hið nýstofnaða félag fékk ærin verkefni þegar á fyrsta starfsári sínu. Þá var mikið um að vera í pólitíkinni á Íslandi og raunar tímamótatár þar sem hin svonefnda viðreisnarstjórn var stofnuð í kjölfar alþingiskosninganna um sumarið. Eitt af fyrstu verkum Sjálfstæðisfélags Garðahrepps var að stofna fjórtán manna fulltúaráð innan félagsins og vakti það nokkra athygli að því átti ein kona sæti, Ingibjörg Eyjólfsdóttir, en konur höfðu lítið komið við sögu á stofnfundar félagsins. Var verkefni fulltúaráðsins að vinna með stjórninni að undirbúningi sumarkosninganna. Þegar kom að haustkosningunni og boðið var fram í hinu nýja Reykjaneskjördæmi í fyrsta sinn tók einn Garðbæingur sæti á framboðslista Sjálfstæðisflokksins. Einar Halldórsson á Setbergi skipaði þar áttunda sætið en auk hans var aðeins einn Garðbæingur á framboðslistum – Guðmundur Gíslason Hagalín sem þá átti heimá í Silfurtúni og skipaði heiðurssæti á lista Alþýðuflokksins. Í báðum kosningunni var góð þátttaka í Garðahreppi og útkoman góð fyrir Sjálfstæðisflokkinn. Ólafur Thors hlaut yfirburðakosningu um sumarið og í haustkosningunni fékk listi flokksins í Reykjaneskjördæmi tvo menn kjörna, þá Ólaf og Matthías Á. Mathiesen.
Eitt af fyrstu verkum stjórnar Sjálfstæðisfélags Garðahrepps var að skipa skemmtinefnd innan félagsins og voru þeir Hans Christiansen, Magnús Guðmundsson og Vagn Jóhannsson valdir í nefndina. Þegar um haustið lét nefndin til sín taka og efndi til spilakvöldsins í samkomuhúsinu á Garðaholti. Þar spilaði fólk félagsvist og skemmti sér vel. Urðu spilakvöldin fastur þáttur í starfi félagsins um nokkurra ára skeið og var það ekki fyrr en sjónvarpið kom til sögunnar 1966 að draga tók úr aðsókn að þeim. Á öðru starfsári félagsins, árið 1960, efndi það til árshátíðar og varð hún þar með fastur liður í starfi félagsins þótt fyrr hafi komið að hún hafi fallið niður.
Vel má vera aõ Ólafur Thors hafi átt einhverja aðkomu að stofnun félagsins.
Einar fyrsti formaður kjördæmaráðsins
Árið 1961 var fyrir margra hluta sakir merkilegt í sögu þessa unga félags. Mannabreytingar urðu í stjórninni og tók Hans Christiansen við formennsku. Félagið sendi þá í fyrsta sinn fulltrúa á landsfund Sjálfstæðisflokksins og voru þeir Einar Halldórsson, Magnús Guðmundsson, Hans Christiansen, Sveinn Ólafsson og Skapti Þóroddsson kjörnir fulltrúar á fundinn. Haldnir voru fundir í félaginu og þar samþykktar tillögur m.a. um vinnulöggjöfina, ríkisrekstur og ríkiseinkasölu og fóru fulltrúarnir með þær sem veganesti á landsfundinn. Á landsfundinum var mikið rætt um skipulagsmál flokksins og ákveðið að stofna kjördæmisráð í öllum kjördæmum landsins. Var stofnfundur kjördæmisráðs Reykjaneskjördæmis haldinn að Garðaholti 18. febrúar 1962 og voru þeir Hans Christiansen, Skapti Þóroddsson og Sveinn Ólafsson kjörnir fulltrúar Sjálfstæðisfélags Garðahrepps á fundinum.
Sjálfstæðisfélag Garðahrepps sá um stofnfundinn og var til þess tekið hversu vel hann var skipulagður og hann stóð meginhluta dagsins enda mörg mál á dagskrá. Eftir að lög kjördæmisráðsins höfðu verið samþykkt fór fram stjórnarkosning og gerði uppstillingarnefnd það að tillögu sinni að Einar Halldórsson á Setbergi yrði kjörinn formaður ráðsins. Var það einráð í formennsku í ráðinu fyrstu sex árin sem það starfaði eða fram til ársins 1968 er Oddur Andrésson bóndi á Hálsi í Kjós tók við formennsku.
Í tengslum við breytingar á skipulagi Sjálfstæðisflokksins var ákveðið að færa út starfssvæði Sjálfstæðisfélags Garðahrepps þannig að það tæki einnig til Bessastaðahrepps og kom sú breyting til framkvæmda árið 1962. Var þá kjörinn einn fulltrúi úr Bessastaðahreppi í stjórn félagsins, Eyþór Stefánsson
Látið reyna á styrkinn
Á árinu 1962 fóru fram sveitarstjórnarkosningar. Allt til þessa tíma höfðu hreppsnefndarkosningar í Garðahreppi verið óhlutbundnar sem þýddi í raun að allir voru í framboði og kjósendur skrifuðu nöfn þeirra sem þeir kusu á kjörseðil sinn. Fyrir kosningarnar þetta ár kom til umræðu að Sjálfstæðisflokkurinn byði fram lista í hreppnum en eftir nokkrar þreifingar og umræður var ákveðið að aðeins einn listi yrði boðinn fram og varð hann því sjálfkjörinn. Skipaði hann fólk sem setið hafði í hreppsnefndinni næsta kjörtímabil á undan.
Þegar kom að næstu sveitarstjórnarkosningum vorið 1966 höfðu orðið miklar breytingar á byggðinni í Garðahreppi. Fólki í hreppnum hafði fjölgað um nærfellt helming á fjórum árum og þéttbýli tekið við af dreifbýli. Var Garðahreppur orðinn einn af fjölmennustu hreppum landsins og séð fram á áframhaldandi fjölgun íbúa. Fólksfjölgunin hafði það í för með sér að verkefni sveitarstjórnarinnar gjörbreyttust.
Ólafur G. Einarsson, fyrsti þingmaður Garðhreppinga
Það var ljóst þegar dró að kosningunni að fyrirkomulag þeirra myndi verða annað en verið hafði alla tíð í Garðahreppi. Þótt góð samstaða væri í hreppsnefndinni og almenn ánægja í hreppnum með störf hennar fannst mörgum tímabært að látið yrði reyna á styrk pólitísku flokkanna. Á fundi í Sjálfstæðisfélaginu var samþykkt einróma að flokkurinn byði fram eigin lista í kosningum og brátt var einnig boðað að Alþýðuflokkur, Alþýðubandalag og Framsóknarflokkur tefldu fram eigin listum. Síðan hófst undirbúningur að framboðinu og mun stjórn félagsins einkum hafa unnið að því að stilla upp á listann. Þótti sjálfgefið að Einar Halldórsson og Ólafur G. Einarsson skipuðu tvö efstu sætin og úr varð að í næstu sætum yrðu Sveinn Ólafsson, Kristján Guðmundsson og Magnús S. Magnússon. Aðeins ein kona, Laufey Árnadóttir, var á listanum og skipaði hún áttunda sætið. Í heiðursæti listans sat Hlíðarbóndinn Gísli Guðjónsson.
Við þær breytingar að kosið var pólitískt í hreppsnefndina ákvað Guðmann Magnússon á Dysjum sem hafði átt sæti í nefndinni í áratugi og var hreppsstjóri í Garðahreppi að draga sig í hlé. Segir það sína sögu um það traust sem Garðhreppingar höfðu á honum að sagt er að allir flokkarnir hefðu haft samband við hann þegar þeir voru að stilla upp og boðið honum sæti á listum sínum.
Mikill kraftur var í Sjálfstæðismönnum í aðraganda kosninganna. Haldnir voru almennir fundir þar sem stefnumálin voru kynnt og kom það einkum í hlut þeirra Einars og Ólafs að hafa framsögu á þeim. Fundirnir voru vel sóttir og greinilega áhugi í hreppnum fyrir kosningunni. Enginn vissi hver hin pólitíska staða var en sjálfstæðismenn voru þó vongóðir um að útkoma þeirra yrði góð. Það var töluverð spenna í lofti þegar talning hófst og fyrstu tölur bárust. Og niðurstaðan varð sú að Sjálfstæðisflokkurinn fékk góða kosningu, 388 atkvæði og þrjá menn kjörna, Alþýðuflokkurinn fékk 129 atkvæði og einn mann kjörinn, Framsóknarflokkurinn 152 atkvæði og einn mann og Alþýðubandalagið fékk 97 atkvæði og náði ekki inn manni. Með þessum kosningum var tónninn gefinn því æ síðan hefur Sjálfstæðisflokkurinn haft meirihluta, fyrst í Garðahreppi og síðan í Garðabæ.
Áform um kvenfélag
Á fyrsta starfsáratug félagsins komu fjölmörg mál til umræðu bæði á stjórnarfundum og almennum fundum félagsins. Má þar nefna að félagið hélt sérstakan fund um frumvarp um hægri umferð sem lagt hafði verið fram á Alþingi og lögðust félagsmenn gegn samþykkt þess. Þá var mikið fjallað um hugsanlega byggingu flugvallar á Álftanesi og áformum um slíka framkvæmd var harðlega mótmælt af félagsmönnum. Öðru hverju komu þingmenn í kjördæminu á fundi og gerðu grein fyrir stöðu stjórnmálanna eins og þau voru á hverjum tíma. Sveitarstjórnarmál í Garðahreppi voru þó jafnan í öndvegi og mikið lagt upp úr góðu sambandi almennra félagsmanna og fulltrúa Sjálfstæðisflokksins í hreppsnefndinni. Lítil þátttaka kvenna í starfi félagsins var nokkurt áhyggjuefni á fyrstu árum þess og kom til umræðu að stofna sérstakt félag sjálfstæðiskvenna í hreppnum.
Laufey Jóhannsdóttir var bæjarfulltrúi Sjálfstæðisflokksins um 16 ára skeið.
Voru þrjár konur kjörnar í nefnd til þess að kanna það mál sérstaklega og varð niðurstaðan sú að heppilegast væri að karlar og konur störfuðu í sama félagi og í stað þess að stofna kvenfélag væri hyggilegra að reyna á auka þátttöku og áhrif kvenna í félaginu. Af öðrum málum sem ofarlega voru á baugi má nefna að félagið stóð myndarlega að fjársöfnun sem komið var af stað til þess að láta gera styttu af Ólafi heitnum Thors. Spilakvöldin héldu svo áfram um hríð svo og árshátíðir sem oftast voru fjölsóttar og vel heppnaðar samkomur.
Sveinn í Héðni hljóp undir bagga
Allt frá því að félagið var stofnað og fram til ársins 1970 hafði það ekki yfir húsnæði að ráða fyrir starfsemi sína. Stjórnarfundir voru venjulega haldnir á heimilum formannanna og fundastarf fór fram í samkomuhúsinu að Garðaholti. Fljótlega var farið að ræða þann möguleika að félagið leigði aðstöðu eða byggði bráðabirgðahús. Höfðu menn einkum augastað á lóðarskika í eigu Héðins hf. og leituðu eftir honum við Svein Guðmundsson forstjóra fyrirtækisins. Ekki mun Sveini hafa litist á byggingaráforminn en bauð félaginu í þess stað afnot af skrifstofuherbergi í verksmiðjubyggingunni og var það boð þegið með þökkum.
Safnað var saman húsgögnum í herbergið úr ýmsum áttum og þótt búnaðurinn væri ósamstæður og lítið fyrir augað þá var þarna fenginn mikilsverður samastaður fyrir starfsemi félagsins sem gæddi það nýjum þrótti. Eitt það fyrsta sem gert var á nýju skrifstofunni var að skipuleggja fyrsta prófkjör flokksins fyrir sveitarstjórnarkosningar 1970. Á ýmsan hátt var það gert á annan veg en síðar varð þar sem frambjóðendur í því höfðu sig lítið í frammi og forðuðust að reka áróður fyrir sjálfa sig. Síðan tók við kosningabaráttan sjálf en allir flokkar buðu fram lista í kosningunum. Þá voru m.a. haldnir fjörugir og fjölsóttir framboðsfundir og blaðaútgáfa var stunduð af kappi. Má segja að þessar kosningar hafi staðfest að sveitarstjórnarpólitíkin var komin til að vera í Garðahreppi.
Baráttan bar árangur
Sjálfstæðisfélag Garðahrepps hélt ekki upp á tíu ára afmæli sitt með hátíðarhöldum en tækifærið var notað til þess að heiðra tvo af frumherjunum, Einar Halldórsson og Gísla Guðmundsson. Voru þeir kjörnir heiðursfélagar, afhent staðfestingarskjal þess efnis frá félaginu og þökkuðu störf þeirra í þágu hreppsfélagsins. Á tíu ára afmælisárinu varð líka sá merkisatburður í sögu félagsins að á landsfundi Sjálfstæðisflokksins um haustið var Ólafur G. Einarsson einn þeirra átta manna sem kjörnir voru í miðstjórn flokksins.
Árið 1971 verður að teljast merkisár í sögu félagsins. Hinn 13. júní fóru fram alþingiskosningar. Við val á framboðslista flokksins fyrir þær var viðhaft prófkjör í kjördæminu og gáfu þrír Garðhreppingar kost á sér í því. Vann Sjálfstæðisfélagið ötullega að því að útkoma þeirra yrði sem best bæði með fundahöldum og kynningu á frambjóðendunum og þess voru dæmi að einstakir félagar legðu nótt við dag þegar prófkjörið nálgaðist. Útkoman úr því varð sú að Ólafur G. Einarsson hlaut þriðja sæti listans á eftir Matthíasi Á. Mathiesen og Oddi Ólafssyni og Benedikt Sveinsson hlaut kosningu í sjötta sæti. Í alþingiskosningunum fékk Sjálfstæðisflokkurinn góða kosningu í Reykjaneskjördæmi, tvo þingmenn kjördæmakjörna og Ólafur G. Einarsson varð landskjörinn þingmaður. Þar með hafði því langþráða takmarki verið náð að Garðahreppur hafði eignast þingmann og hefur raunar átt sinn fulltrúa á þingi nær óslitið síðan.
Húsnæði keypt í Lyngási
Sem fyrr greinir naut félagið um skeið velvildar Sveins Guðmundssonar í Héðni varðandi húsnæðisaðstöðu til fundahaida. Þar kom þó að fyrirtækið þurfti sjálft á húsnæðinu að halda og flokkurinn stóð í sömu sporum og áður að halda þurfti stjórnarfundi á heimilum og almenna fundi í samkomuhúsum og háði þetta starfinu ekki síst þegar átaksverkefni t.d. við fjáröflun var í gangi. Því var ráðist í það stórvirki þegar á árinu 1973 að festa kaup á húsnæði í nýbyggingu við Lyngás 12. Húsnæðið var keypt tilbúið undir tréverk á 900 þúsund krónur og var því um geysimikið átak að ræða fyrir félagið. Þótt það ætti nokkurn sjóð dugði hann engan veginn til og tók félagið lán til kaupanna. Tók langan tíma að greiða lánin upp en fjáröflun gekk þó alla jafnan nokkuð vel og var komið upp sérstöku styrktarmannakerfi til þess að fjármagna húsakaupin. Húsnæðið var tekið í notkun fyrir sveitarstjórnarkosningarnar 1974 og gjörbreytti það aðstöðu félagsins.
Félag ungra sjálfstæðismanna og fulltrúaráð
Enn varð merkur áfangi í starfi Sjálfstæðisflokksins í sveitarfélaginu 29. nóvember 1973 en þá var stofnað félag ungra sjálfstæðismanna, Huginn, og var Smári Hermannsson kjörinn fyrsti formaður þess. Fram að þeim tíma hafði tiltölulega fátt ungt fólk verið flokksbundið en allt frá upphafi hélt Huginn uppi öflugu starfi og félögum fjölgaði jafnt og þétt. Í fyrstu fannst mörgum eldri Sjálfstæðismönnum í hreppnum Hugainsfólk róttækt bæði í orði og borði en frá félaginu komu tvímælalaust ferskir vindar inn í flokksstarfið og alla tíð lagði unga fólkið af mörkum, ekki síst í kosningum bæði í sveitarstjórn og til alþingis.
Eftir að flokksfélögin voru orðin tvö var ákveðið að stofna fulltrúaráð þeirra „til þess að fara með sameiginleg mál félaganna“ eins og segir í lögum þess. Stofnfundur fulltrúaráðsins var haldinn 25. mars 1976 og var þá kjörin fyrsta stjórn þess en í henni áttu sæti þeir Valdimar J. Magnússon, formaður, Þorvaldur Ó. Karlsson, Smári Hermannsson, Kristján E. Halldórsson og Brynjólfur Björnsson. Með tilkomu fulltrúaráðsins færðust ýmis verkefni sem áður höfðu verið á höndum Sjálfstæðisfélagsins til þess, m.a. að kjósa fulltrúa í kjördæmisráð Sjálfstæðisflokksins í Reykjaneskjördæmi, fulltrúa á landsfund og ákveða fyrirkomulag við val á fólks á framboðslista flokksins í sveitarstjórnarkosningum.
Sérstakt félag í Bessastaðahreppi
Sveitarstjórnarmál í Garðahreppi/Garðabæ voru alltaf umfangsmikill þáttur í starfi Sjálfstæðisfélagsins og í þeim voru þeir íbúar Bessastaðahrepps sem í félaginu voru vitanlega afskiptir.
Í byrjun níunda áratugarins hófst umræða um að stofna sérstakt Sjálfstæðisfélag í Bessastaðahreppi enda hafði íbúum þar fjölgað mikið á skömmum tíma og því var talin þörf á auknu pólitísku starfi þar. 16. janúar 1984 hélt stjórn Sjálfstæðisfélags Garða- og Bessastaðahrepps fund með tíu fulltrúum úr Bessastaðahreppi og var þar ákveðið að skipa undirbúningsnefnd að félagsstofnun í Bessastaðahreppi og í framhaldi af því var Sjálfstæðisfélag Bessastaðahrepps stofnað 14. febrúar 1984 og Jóhann Jóhannsson kjörinn formaður þess. Þar með var nafni gamla félagsins breytt og hefur það heitið Sjálfstæðisfélag Garðabæjar síðan. Þótt aðskilnaður yrði með félagsstofnuninni í Bessastaðahreppi var jafnan gott samband milli félaganna tveggja og þau unnu saman að ýmsum málum er vörðuðu hagsmuni beggja sveitarfélaganna allt fram til ársins 2013 þegar sveitarfélagið Álftanes, fyrrum Bessastaðahreppur, og Garðabær voru sameinuð í eitt sveitarfélag. Sjálfstæðisfélögin sameinuðust um leið í eitt félag, Sjálfstæðisfélag Garðabæjar.
Eftirminnilegar kosningar
Þótt fulltrúaráðið tæki formlega ákvörðun um hvernig val á framboðslista væri háttað hefur framkvæmd kosningaundirbúnings jafnan verið að verulegu leyti í höndum Sjálfstæðisfélagsins. Mismunandi er frá einum tíma til annars hvernig honum hefur verið háttað og oft bryddað upp á ýmsum nýjungum sem athyglisverðar þóttu. Nefna má sem dæmi undirbúningur bæjarstjórnarkosninganna 1982 er Björn Pálsson var formaður félagsins en hann var bæði duglegur og hugmyndaríkur. Þegar framboðið hafði verið ákveðið var efnt til bæjarmálafundar og hann boðaður á þann hátt að frambjóðendur gengu í öll hús í bænum með prentað fundarboð, kvöddu dyra og gáfu sér tíma til þess að spjalla við húsráðendur. Umræddur fundur var haldinn í Garðaskóla, þar mættu um 300 bæjarbúar og var fulltt út dyrum. Fyrir þessar kosningar voru einnig ráðnir launaðir starfsmenn til þess að standa að undirbúningi og á kosningardag var komið upp hverfamiðstöð í Safnaðarheimilinu og þar var jafnframt boðið upp á kosningakaffi sem hefur síðan verið fastur liður í kosningastarfi Sjálfstæðisflokksins. Hvort sem það var öllu þessu starfi eða einhverju öðru að þakka þá vann flokkurinn stórsigur í kosningunum og fékk fimm bæjarfulltrúa kjörna af sjö. Var að vonum efnt til sigurhátiðar að kvöldi kjördags þar sem fjöldi manns kom saman og er þess getið að um miðnætti var borinn fram síðbúinn kvöldverður fyrir veislugesti.
Konur kallaðar til forystu
Á aðalfundi Sjálfstæðisfélagsins 1993 gerðist sá sögulegi viðburður að kona var í fyrsta sinn kjörin formaður þess. Var það Ólöf Sigurðardóttir en hún hafði þá um tveggja ára skeið átt sæti í stjórn félagsins. Ólöf var endurjörin formaður 1994 en tók síðan við formennsku í fulltrúaráðinu fyrst kvenna og gegndi henni til dauðadags en Ólöf féll frá löngt um aldur fram 17.september 1995. Síðan þá hafa fleiri konur gegnt formennsku í félaginu: Bjarndís Lárusdóttir, Þorgerður Anna Arnardóttir, Elín María Björnsdóttir, Sigríður Hulda Jónsdóttir, Guðrún Dóra Brynjólfsdóttir, Sigþrúður Ármann og Sigríður Indriðadóttir.
Flutt á Garðatorgið
Lengi vel var húsnæði félagsins að Lyngási 12 fullnægjandi fyrir starfsemi þess. Það var þó jafnan viðhaldsfrekt og nokkrum sinnum þurfti að leggja í töluverðar framkvæmdir við lagfæringar bæði húss og lóðar. Þá þótti það einnig galli að húsið var nokkuð út úr og úr tengslum við aðalbyggðina í bænum. Þegar svo félagið stóð frammi fyrir því enn einu sinni í lok aldarinnar að leggja í mikinn kostnað við lagfæringar á húsnæðinu var ákveðið að svipast um eftir nýju húsnæði fyrir flokksstarfið og var þá einkum horft til þess möguleika að kaupa í miðbæjarkjarna við Garðatorgið eða í næsta nágrenni. Varð niðurstaðan sú að festa kaup á einingu að Garðatorgi 7. Tókst að selja húsnæðið í Lyngási á allgóðu verði þannig að félagið hafði bolmagn til kaupa á nýja húsnæðinu og innréttingu þess. Var mikið um dýrðir hjá félaginu þegar nýja húsnæðið var formlega tekið í notkun snemma árs árið 2002 og svo margir félagar og gestir mættu að opna varð út á svalir til þess að allir kæmust inn. Þótt nýja húsnæðið væri ekki mikið stærra en það gamla í fermetrum talið varð aðstaðan öll miklu betri. Þar var fundarsalur sem rúmaði rúmlega 100 manns í sæti, gott skrifstofuherbergi og eldhúsaðstaða. En það sem var þó kannski mest um vert var að nú var félagið komið í þjóðbraut þvera í Garðabæ og var í enn nánari tengslum við mannlífið í bænum en verið hafði.
Útgáfa Garða mikilvægur þáttur í starfinu
Útgáfa blaðsins Garðar hefur verið snar þáttur í starfi Sjálfstæðisflokksins í Garðahreppi og Garðabæ. Blaðið hóf göngu sína í tengslum við fyrsta framboð flokksins í hreppsnefndarkosningunni 1966. Fyrsta tölublaðið kom út 7. maí árið 1966. Einar Halldórsson var skráður ritstjóri blaðsins og ábyrgðarmaður og útgefendur þess voru sagðir nokkrir sjálfstæðismenn í Garðahreppi en ekki leið á löngu uns Sjálfstæðisfélagið tók formlega við útgáfunni. Blaðið hefur komið út allur götur síðan og útgáfutíðnin hefur verið mismunandi milli ára og verið mest þau ár sem sveitarstjórnar/bæjarstjórnarkosningar hafa farið fram.
Á árinu 1976 var ákveðið að stofna sérstakt hlutafélag um rekstur blaðsins og var Benedikt Sveinsson stjórnarformaður þess. Safnað var hlutafé og var ætlunin að blaðið kæmi reglulega út og flytti fréttir úr bæjarlífinu auk pólitískrar umfjöllunar. Þessi tilraun heppnaðist ekki sem skyldi og Sjálfstæðisfélagið tók aftur við útgáfu blaðsins árið 1980 og hefur séð um hana síðan.
Þótt útgáfa blaðsins hafi verið mismundandi frá einum tíma til annars hefur aldrei liðið það ár að ekki hafi eitt eða fleiri tölublöð Garða komið út. Mest hefur útgáfan orðið ellefu tölublöð á ári. Rekstur blaðsins hefur jafnan gengið upp og ofan. Sum árin varð tap á útgáfunni en í annan tíma náðust endar saman. Margir hafa komið að útgáfunni og meginhluti starfsins verið unninn í sjálfboðaliðsvinnu. Þó komu þeir tímar að atvinnufólk var ráðið til þess að sjá um útgáfu blaðsins og má þar nefna að Blaða- og fréttaþjónusta Jóns Birgis Péturssonar og Ólafs Geirsson sá um blaðið um tíma.
Ekki mun á neinn hallað þótt þáttur Björns Pálssonar sé sérstaklega nefndur varðandi útgáfu Garða. Björn var um árabil ritstjóri blaðsins og síðar formaður blaðstjórnar í mörg ár. Sinnti hann blaðinu af mikilli alúð og lagði því um langt skeið til mikið og ómetanlegt myndaefni enda var Björn ljósmyndari að atvinnu. Voru þeir fáir viðburðir í félaginu um áratugaskeið þar sem Björn var ekki mættur með myndavélina. Þá afhenti Björn félaginu stórt safn ljósmynda úr starfi félagsins árið 2024 en hann lést árið 2025.
Áhrif almennra flokksmanna
Þegar litið er yfir farinn veg má segja að starf Sjálfstæðisfélags Garðabæjar hafi verið hefðbundið starf pólitísks félags. Félagið hefur allt frá fyrstu tíð látið sig málefni sveitarfélagsins miklu varða og á hverju ári frá því að félagið var stofnað hafa verið haldnir fundir – stundum margir – um ýmislegt það sen efst hefur verið á baugi í bænum bæði hvað varðar þjónustu og framkvæmdir. Í fundargerðarbókum má stundum sjá að áður fyrr var kvartað yfir því að tengsl félagsins og bæjarfulltrúa væru of lítil en úr því var bætt með stofnun bæjarmálaráðs þar sem bæjarfulltrúar og fulltrúar félagsins hittast með reglulegu millibili og bera saman bækur sínar. Þá hefur það einnig verið veigamikill þáttur í starfi félagsins að fyrir hverjar bæjarstjórnarkosningar hafa verið haldnar málefnafundir og hverfafundir þar sem almennir félagsmenn hafa tækifæri til þess að koma sjónarmiðum á framfæri og hafa áhrif á þá stefnuskrá sem flokkurinn setur sér á kjörtímabili.
Sem fyrr greinir hefur Sjálfstæðisflokkurinn haft meirihluta í hreppsnefnd og bæjarstjórn allt frá því að pólitískar kosningar hófust í sveitarfélaginu árið 1966 eða í rúm sextíu ár. Þótt oft væri tekist á við andstæðingana í aðdraganda kosninga er óhætt að segja að þegar kosningaslagnum var lokið hafi sverðin jafnan verið slíðruð og góð og mikil samvinna ríkt milli bæjarfulltrúa um helstu mál er til framfara horfa. Í einstökum málum hefur félagið greint á um leiðir og hafi slíkar aðstæður komið upp hefur vitanlega gilt sú lýðræðislega regla að meirihlutinn ræður.
Krafturinn í félagsstarfinu sjálfu hefur jafnan verið mikill og gæfa félagsins að til forystu því hefur valið fólk sem starfað hefur af áhuga og hugsjónum. Þegar litið er á fundargerðir kemur þó fram að því fer fjarri að fólk hafi alltaf verið sammála og stundum tekist á um einstök mál af einurð. En þegar niðurstaðan var fengin – hver sem hún varð – stóð sjálfstæðisfólk einhuga að henni. Í gegnum tíðina hafa skapast ýmsar hefðir í félaginu. Fyrst voru spilakvöldin sem höfðu aðdráttaraflið, árshátíðir voru um árabil fastur liður og nú síðustu árin finnst mörgum sjálfstæðisfólki í Garðabæ undirbúningur jólanna ekki geta hafist fyrr en búið er að fara í jólakakóið hjá félaginu.
Síungt og vakandi félag
Ekki er hægt að skilja svo við umfjöllun um Sjálfstæðisfélagið í Garðabæ að ekki sé minnst á áhrif þess í landsmálum. Félagið hefur tekið virkan þátt í starfi flokksins bæði í kjördæminu og á landsvísu. Fyrst eftir að það var stofnað átti það oftast tvo eða þrjá fulltrúa á landsfundi flokksins en þeir undirbjuggu sig vel og höfðu jafnan sitthvað þar til málanna að leggja. Á undanförnum áratugum hafa sjálfstæðisfélögin í Garðabæ átt stóran hóp fulltrúa á landsfundi sem hafa látið til sín taka og haft veruleg áhrif á afgreiðslu mála þar og á stefnu flokksins.
Sem fyrr greinir þóttu það mikil tímamót þegar fyrsti félaginn í Sjálfstæðisfélaginu, Ólafur G. Einarsson, var kjörinn á þing. Það þótti líka merkur áfangi þegar Ólafur tók sæti í ríkisstjórninni sem menntamálaráðherra árið 1991. Allt frá því að Ólafur var fyrst kjörinn á þing hafa Sjálfstæðismenn átt nær óslitið fulltrúa á Alþingi, meira að segja tvo um skeið er Bjarni Benediktsson og Ragnheiður Elín Árnadóttir hlutu bæði kosningu. Það var svo stór stund á landsfundi flokksins árið 2009 er Bjarni Benediktsson var kjörinn formaður Sjálfstæðisflokksins en því embætti sinnti hann allt fram til ársins 2025.
Sannarlega hefur mikið vatn runnið til sjávar í þau tæplega sjötíu ár sem Sjálfstæðisfélag Garðabæjar hefur starfað. Skin og skúrir hafa skipst á í starfi þess þótt óhætt sé að fullyrða að birtustundirnar hafa verið miklu, miklu fleiri en hinar. Sjálfstæðisfélagið er eitt fjölmennasta félag í bæjarfélaginu og er í raun síungt og vakandi fyrir velferð bæjarfélagsins og virkur þátttakandi í bæjarlífinu. Undir merkjum félagsins hafa sjálfstæðismenn í byggðarlaginu haft mótandi áhrif á þróun þess og átt mikinn þátt í að gera Garðabæ að samfélag sem margir aðrir líta til sem fyrirmyndar.